Het doctoraatsonderzoek zal uitgevoerd worden binnen de onderzoekseenheid Educatie, Cultuur en Samenleving aan de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen en de eenheid Architectuur en Ontwerp Sint-Lucas. Aan ECS wordt onderzoek gedaan naar de betekenis en rol van educatieve praktijken in relatie tot maatschappelijke en culturele ontwikkelingen. Het onderzoek aan ECS bundelt zowel methodologisch als theoretisch verschillende benaderingen om deze praktijken te onderzoeken, met telkens aandacht voor sociale en publieke aspecten van educatie. Aan Architectuur en Ontwerp (A&O) wordt onderzoek gedaan naar de betekenis, verbeelding en vormgeving van de gebouwde omgeving. Ontwerpen staat centraal als onderzoekspraktijk en als manier om ruimtelijke, materiële, sociale en culturele vraagstukken te onderzoeken. ECS en A&O streven naar zowel een internationale als een lokale inbedding van de onderzoeksactiviteiten. Dit onderzoeksproject kadert binnen een unieke samenwerking tussen beide onderzoekseenheden. Ook het initiatief SchoolStudies kadert binnen deze samenwerking (zie een link op de website van ECS).
Website van de eenheid
Project
Hoe wordt een school gemaakt? Niet alleen door beleid, curricula of professionalisering, maar ook door de concrete manieren waarop tijd, ruimte, materiaal, ritme, regels, gebaren, taal, zorg en aandacht worden geordend. Scholen bestaan uit arrangementen: klaslokalen, speelplaatsen, gangen, tafelschikkingen, dagindelingen, rituelen, afspraken, materialen en pedagogische keuzes die samen een bepaalde manier van leven en leren mogelijk maken. Dit doctoraatsproject (in het kader van een C2-onderzoeksaanvraag) vertrekt vanuit de vraag hoe zulke school arrangementen vandaag vorm krijgen, hoe ze pedagogisch worden overwogen, en hoe ze opnieuw kunnen worden bedacht in het licht van actuele uitdagingen zoals digitalisering, diversiteit, duurzaamheid, zorg, autoriteit en veranderende vormen van samenleven.
Het project nodigt kandidaat-doctorandi uit om in deze onderzoeksvraag te stappen vanuit een pedagogisch en architecturaal en ontwerpgericht perspectief. Vanuit de pedagogiek gaat het om de vraag hoe scholen hun pedagogische vorm van leven articuleren: welke opvattingen over vrijheid, gelijkheid, vorming, aandacht, bescherming, collectiviteit of openheid liggen besloten in hun dagelijkse praktijken? De school wordt daarbij niet benaderd als een louter functionele leeromgeving, maar als een specifieke publieke en pedagogische vorm waarin jonge mensen tijd, wereld en zichzelf kunnen ontmoeten. Vanuit architectuur en ontwerpen gaat het om de vraag hoe ruimtelijke, materiële en ontwerpende praktijken actief deelnemen aan het maken van school. Ontwerpen wordt hier begrepen als een onderzoekende praktijk: een manier om mogelijke toekomsten voorstelbaar te maken.
Het onderzoek bevindt zich op het kruispunt van de onderzoekseenheid Educatie, Cultuur en Samenleving en de onderzoekseenheid Architectuur en Ontwerp. Die samenwerking maakt het mogelijk om scholen niet enkel te analyseren als pedagogische instituties, en ook niet enkel als gebouwde omgevingen, maar als levende constellaties waarin pedagogische, ruimtelijke en materiële dimensies voortdurend op elkaar ingrijpen. Drie onderling verbonden onderzoekslijnen structureren het project. De Atlas of School Arrangements brengt concrete schoolpraktijken in kaart en maakt zichtbaar hoe verschillende scholen hun pedagogische leven ruimtelijk, materieel, temporeel en organisatorisch vormgeven. De Grammar of School Arrangements ontwikkelt een taal om de onderliggende pedagogische overwegingen, spanningen en aannames te articuleren zonder ze te reduceren tot één model of norm. De School Design Studio onderzoekt hoe scholen, samen met onderzoekers en ontwerpers, hun eigen arrangementen kunnen bestuderen, heroverwegen en mogelijk herontwerpen.
Het project zoekt onderzoekers die het onbekende durven opzoeken: niet om snelle oplossingen voor scholen te produceren, maar om samen met scholen trager, preciezer en aandachtiger te leren kijken naar wat school vandaag maakt tot school. Kandidaten worden uitgedaagd om empirisch, conceptueel en ontwerpgericht onderzoek te verbinden en zo bij te dragen aan een pedagogische en architecturale heroverweging van de school als publieke vorm van samenleven, leren en vormen.
Profiel
Tijdens je vierjarige aanstelling
- Verricht je onderzoek met het oog op het behalen van een doctorstitel, maar daarbij een combinatie van theoretisch werk en empirisch werk/veldwerk
- Maak je actief deel uit van het projectteam en neem je deel aan activiteiten van de betrokken onderzoekseenheden
- Publiceer je artikelen in wetenschappelijke tijdschriften
- Lever je met je onderzoek een bijdrage tot de maatschappelijke valorisatie die binnen het project wordt nagestreefd (i.c. het maken van een atlos, grammatica, ontwerpstudio)
- Neem je actief deel aan (internationale) congressen en help je bij de organisatie van lokale studiedagen, seminaries en conferenties
- Verleen je onderwijsassistentie (ongeveer 10% van je tijd) bij vakken bij Pedagogische wetenschappen, Educatieve Studies/Educational Studies, Faculteit architectuur of Educatieve Master (afhankelijk ook van je achtergrond).
Vereisten:
- Je beschikt over een Master diploma in de Pedagogische Wetenschappen, Educatieve Studies of Onderwijskunde, of in een aanverwante discipline zoals Architectuur en Ontwerpwetenschappen, Sociale Wetenschappen, Antropologie, Wijsbegeerte of Letteren, waarbij je (binnen of buiten je opleiding) aantoonbare expertise hebt verworven op het gebied van onderwijs.
- Studenten die in september van 2026 na de deadline van deze vacature zullen afstuderen, kunnen ook solliciteren mits aantoonbare slaagkansen.
- Je bent bereid om deel uit te maken van een interdisciplinair onderzoeksteam.
- Je kan zelfstandig werken, hebt zin voor initiatief, bent bereid samen te werken.
- Je durft zelf stappen in het onbekende te zetten, je brengt die open, onderzoekende houding mee in het zorg dragen voor samenwerking met deelnemende scholen en andere betrokkenen.
- Goede kennis van het Nederlands is een vereiste, je beschikt daarnaast over een goede kennis van minstens de Engelse taal.
Aanbod
• Wij bieden een voltijdse tewerkstelling (100%) als doctoraatsbursaal voor een periode van 1 jaar. Bij een positieve evaluatie wordt de aanstelling verlengd met nog eens 3 jaar (totaal: 4 jaar).
• Je wordt begeleid door twee ervaren promotoren en maakt deel uit van een dynamisch sonderzoeksteam.
• Startdatum oktober 2026 (bij voorkeur).
• Je krijgt de gelegenheid om deel te nemen aan nationale en internationale conferenties om je eigen onderzoek te presenteren.
• Voor verloning en voordelen: https://www.kuleuven.be/personeel/jobsite/werken-bij-kuleuven/werken-bij-kuleuven.
Interesse?
Meer informatie is te verkrijgen bij prof. Maarten Simons, mail: [email protected] of prof. Robin Schaeverbeke, mail: [email protected].
De solliciatiegesprekken zullen plaatsvinden in Leuven op donderdag 10 september 2026. Als voorbereiding daarop zal er eveneens in Leuven een schriftelijke proef doorgaan op maandag 7 september, van 9u30 tot 12 uur. Enkele dagen na de deadline voor indiening zullen kandidaten die geselecteerd werden voor de proef en het gesprek per email gecontacteerd worden. In die email zal ook informatie toegevoegd worden over de proef.
Geef in je solliciatiebrief expliciet aan waarom je interesse hebt voor precies dit project en deze thematiek, en ook wat we van jou als onderzoeker mogen verwachten.
KU Leuven wil een inclusieve, respectvolle en sociaal veilige gemeenschap zijn. Wij omarmen diversiteit tussen individuen en groepen als een meerwaarde. Open dialoog en verschillen in perspectief zijn noodzakelijk in een ambitieuze onderzoeks- en onderwijsomgeving. In ons streven naar gelijke kansen erkennen wij de gevolgen van historische ongelijkheden. Wij aanvaarden geen enkele vorm van discriminatie op basis van, onder meer, geslacht, genderidentiteit en -expressie, seksuele oriëntatie, leeftijd, etnische of nationale afkomst, huidskleur, levensbeschouwelijke overtuiging, neurodivergentie, arbeidshandicap, gezondheid, of socio-economische status. Bij vragen over toegankelijkheid of aangeboden ondersteuning helpen we je graag op dit e-mailadres.
